ప్రతి మనిషికి కొన్ని అభిరుచులుంటాయి. ఒకరికి పప్పు, నెయ్యి ఆవకాయ ఐతే, ఇంకొకరికి రొయ్య పప్పు కూర అంటే ఇష్టం. ఒకస్త్రీకి వండి పెట్టడం ఇష్టం, మరొకామేకు పిల్లలతో గడపడం ఇష్టం. ఒకరికి కవిత్వం ఇష్టం. మరొకరికి కధలిష్టం.

పుస్తకాలంటే ఇష్టం ఉన్నవారికి పుస్తకాలగురించి మాట్లాడుకోవడం ఇష్టం. వాటిని కొనుక్కుని చదువుకోవడం ఇష్టం. ఇంకొకరితో చదివించడం ఇంకా ఇష్టం.

కొంతమంది పుస్తకాలు కూడా కొంటారు. చదివి అవతల పారేస్తారు. కొంతమంది పుస్తకాలు కొంటారు. అందంగా కనపడాలని, దళసరి ప్లాస్టిక్ కాగితంతో వాటికి చక్కగా అట్టలేస్తారు. ఇంకా అందమైన పుస్తకాలని అందమైన అద్దాల తలుపులున్న అరల్లొ బిగిస్తారు. అవి చూడ డానికి మాత్రమే. చదవడానికి కాదు. మీరు, నేను చదవడానికి కానే కాదు. పదిమందికి తన సాహిత్య "కలాపోసన" సూపించడానికే సుమా!ఆ పుస్తకాలంటుకుంటే మీరందరు మైలడిపొతారు.ఇది సాధారణంగా బాగా డబ్బుతో మదించినవారి లక్షణం.

పుస్తకాలను చదువుకోవడానికి మాత్రమే కొనే వాళ్ళు కొంతమంది ఉంటారు. వాళ్ళు పుస్తకాలు, కొని చదివి ఊరుకోరు. ఆ పుస్తాకాలని చదివి అనందిస్తారనుకునే వాళ్ళకి అవి పంపుతారు. ప్రముఖ రచయిత దాట్ల వెంకట నరసరాజు గారి లాగ. పుస్తకాలు అచ్చేసేది చదవడాని కే కదా. చదవండి. చదివిన తరువాత నాకు పంపండి. మళ్ళీ మనబోటి వారికి అది చదవడానికి ఇవ్వచ్చు కదా అని అంటారు.

ఇంకా కొంత మంది ఉంటారు. వాళ్ళు వారికిష్టమైన విషయం మీదే పుస్తకాలని సేకరిస్తారు. కొంగర జగ్గయ్య. ఆయన దగ్గిర కొన్ని వందల రామాయణాలు ఉండేవి. అలాగే "జెమ్మాలజి" మీద కూడ.

కారా మాస్టారున్నారు. (కాళీపట్నం రామారావు గారు). వారికి కధలంటే ఇష్టం. అందుకని ఎక్కడెక్కడవో కధలు సేకరించారు. వాటిని పదిమందికి అందుబాటులోకి తెచ్చారు.


పుస్తకాల ఖరీదు?
విశాలంధ్ర వారనుకుంటాను వారి పుస్తకాలజాబితాలో వీరేశలింగంగారి మాటని ప్రచురించారు. ఆ వాక్యం గుర్తు లేదు గాని, దాని అర్ధం ఇది - "చిరిగిన బట్టయిన వేసుకొ, ఫరవాలేదు - కాని ఒక పుస్తకం కొనుక్కో".

పుస్తకాలు డబ్బున్నవారేవరైనా కొనుక్కోవచ్చు. కాని వాటిని పోషిండం చాలా కష్టం. పోషించడం అంటే అర్ధం ఆ పుస్తకాల జాబితా పెరుగుతు ఉంటుంది. మొదట్లో ఒక అరలో ఇమిడిపోతాయి. ఇక రెండో అర మొదలవుతుంది. మళ్ళి ఇంకొక అర కావల్సివస్తుంది. అది నిండిపోతుంది. అప్పుడు పక్కనే ఉన్న బల్ల మీద పడేస్తాము. తరువాతా నెమ్మదిగా పక్కల మీదకి జేరుతాయి. ఇక కొందరి ఇళ్ళల్లో ఐతే స్నానాలగదిలోకి కూడా చేరుతాయి.

ఇక్కడ మీరు గమనించాల్సిన విషయం ఒకటి ఉంది. స్థలం. ఒక గజం భాగ్యనగరం చుట్టుపక్కల ఐతే సుమారుగా మూడు వేలు పలుకుతోందట. పుస్తకాల అలమరా సుమారుగా ఒక ఐదు అడుగుల ఎత్తు, నాలుగు అడుగులు వెడల్పు, ఒక అడుగున్నర లోతు ఉండాలి కదా? మరి ఆ లెఖ్ఖన ఎన్ని చదరపు అడుగులైంది? మరి మీ అలమర కి ఎంత స్థలం కావాలో ఆలోచించుకోండి. మరి అలమరకి, స్థలం కోసం ఎంత వెచ్చిస్తున్నారు?

అలాగే మీ అలమారాని దేనితో చేయించుకుందాం అని అనుకుంటున్నారు?
చెక్క? ఐతే మరి ఏ చెక్క? అడుగు ధర ఎంత?మరి దానికి గాజు బిగిస్తారుకదా? అది ఎంత మందాన ఉందాలి? దానికెంత? వడ్రంగి కూలి ఎంత? ఇవన్ని లెక్కేసుకుంటు పోతే మీకు పుస్తకాలకి ఎంత "కరుసవుద్దో" తెలుస్తుంది. ఇదెక్కడి గోలా ఈ బ్లాగరు ఇలా అంటారేమిటి అని? పుస్తకాలు కొనుక్కొవద్దా?

లేదు. మిమ్మల్ని పుస్తకాలు కొనవద్దనడంలేదు. కొనుక్కోండి. బెకన్ మహశయుడన్నట్టు, "కొన్ని పుస్తకాలు రుచి చూడాలి, కొన్ని మింగాలి, మరి కొన్ని తిని జీర్ణం చేసుకోవాలి".

కాబట్టి ముందే, అవి ఎమిటి అన్నవి నిర్ణయించుకుంటే బాగుంటుంది. ఒక నిర్దిష్ట లక్ష్యంతో పుస్తకాలని సేకరిస్తే కొంత కాలానికి బ్రహ్మాండమైన స్వంత పుస్తకభాండాగారం ఏర్పడుతుంది.

లేకపొతే అవన్నీ కూడా చివరికి వీధి మూలమీదున్న చెత్తకాగితాల దుకాణం వాడికి చేరుతాయి. ఇక అంతే సంగతులు. ఇంకో అవకాశం కూడా ఉంది. మనకి పుస్తకాలమీద ఉన్న నిర్లక్షాన్ని ఇంట్లొ వాళ్ళు పసిగట్టారో ఇంక అంతే సంగతులు. వాళ్ళు కూడా ఒకొక్క పుస్తకాన్ని నెమ్మదిగా అవసరాన్ని బట్టి వాడికి చేరవేస్తారు.

కాబట్టి ఇందాక అనుకున్నట్టు ముందే మనకి ఇష్టమైన విషయం ఏమిటి అన్నది నిర్ణయించుకుని వాటిమీదే దృష్టి పెట్టుకుంటే బావుంటుంది.

ఎలాంటి పుస్తకాలు కొనాలి?
ఈ రోజు నాకు కధలంటే ఇష్టం. అక్కడెక్కడోఒక కవిత చదివాను. అది బాగుంది. మరి ఆ పుస్తకం కొనొద్దా? కొనుక్కోండీ. కాని కొనబొయేముందు ఆ పుస్తకాన్నిఎందుకు కొనాలనుకుంటున్నామో ఒకసారి మళ్ళీ ఆలోచించుకుంటే బాగుంటుంది. అంటే అదొక కవితా సంకలనం అనుకుందాం. అప్పుడు అందులో ఏ కవిత మీకు నచ్చిందో చూసుకోవాలి. ఆ కవి ఇతర కవితలు కూడా చూడాలి. అవి కూడా బాగుంటే అప్పుడు ఏంచెయ్యాలి? అదే మీ నిర్ణయం. కవిత్వమా? కధలా? నవలలా? కవితా సంకలనాలా? కధా సంకలనాలా? ఒకే రచయిత్రివా? వివిధ రచయిత్రులవా? ఒక తరానివా?

లేదండి. ఏదైనా బాగున్న పుస్తకం ఐతె నేను కొనుక్కుంటాను. బాగున్న పుస్తకం , బాగలేదన్న పుస్తకం అని ఉండవు. బాగా రాసిన పుస్తకం బాగ వ్రాయని పుస్తకాలే ఉంటాయి అని ఒక పెద్ద మనిషి అన్నాడు. కాబట్టి దాన్ని బట్టి నిర్ణయించుకొండి.

మరి కొనొక్కొవడా నికి డబ్బులు కావాలికదా? ఉన్నవి కదా? లేవు. పండగలకి చీరలకి, జాకెట్లకి, దాచుకున్నట్టే పుస్తకాలకి కూడా "ఇంత" అని కేటాయించాలి. ఆలా ఐతే మీకు కావలిసినవే కొనుక్కోగలుగుతారు. లేక పొతే అడ్డమైన చెత్త కొనాల్సి వస్తుంది.మీరు ఉద్యోగస్తులైతే నెలకి ఇంత అని కేటాయించుకోండి. అందు లో ఏమేమి పుస్తకాలు కొనాలో చూసుకోండి. అందులోనే సరిపుచ్చుకోండి.

పుస్తకాలు సేకరించడం ఎలా?
మరి సరిపుచ్చుకోవాలంటే ఏమేమి కొనాలో తెలియాలి కదా? అవును. అందులో భాగంగా యాహూ , గూగుల్ లాంటి వాటిల్లొ ఉండే సాహిత్యానికి సంభందించిన గుంపుల్లొ చేరండి. అలాగే సాహిత్యాభిమానులతో పరిచయాలు పెంచుకోండి. దానివల్ల కొత్త పుస్తకాలగురించే కాకుండా, మీకు కొత్త ఐన కొన్ని "పాత పుస్తకాల"గురించి కూడా తెలుస్తుంది. మీరున్న ఊళ్ళో సాహిత్య సభలు జరుగుతుంతే వాటికెళ్ళండి. అలాంటివి లేక పోతే మీరే మొదలుపెట్టండి. పది మంది పది రూపాయలేసుకుంటే నెలకి ఒక సమావేశం ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు.

మీ ఊళ్ళో ఉన్న పుస్తకాల కొట్లో మీ చిరునామా ఇవ్వండి. కొత్త పుస్తకాలు, సాహితి సమావేశలు ఉన్నప్పుడు తెలియజేయమనండి.

కొన్ని పెద్ద దుకాణాలకు ప్రాంతీయ శాఖలుంటాయి. ఉదాహరణకు, విశాలాంధ్ర, ప్రజాశక్తి లాంటి సంస్థలు. ఈ సంస్ఠలు కొత్త పుస్తకాలు విడుదలైనప్పుడుకాని, నెలకొకసారనో వాళ్ళ ప్రచురణలతో బాటు , ఒక పుస్తకం రూపంలో కొత్త విడుదలల గురించి తెలియజేస్తుంటారు. అందులో సభ్యులుగామిమ్మల్ని చేర్చుకోమని కోరితే వాళ్ళు చేర్చుకుంటారు.

"విశాలాంధ్ర" కి ఒక పధకం ఉంది. దాని ప్రకారం ఒక పాతిక రూపాయలు వారికి కడితే దానిని వారు రెండు సంవత్సరాల సభ్యత్వ రుసుము కింద తీసుకుని మిమ్మల్ని వారి "పుస్తక ప్రియుల సమూహం" లో( Book Readers Club)లో చేర్చుకుంటారు. సభ్యులకి తమ ప్రచురణల మీద ఇరవై శాతం, వారు అమ్మే ఇతరుల పుస్తకాల మీద పది శాతం తగ్గింపు ఇస్తారు. వారు జరిపే పుస్తక ప్రదర్శనలకు మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తారు.

మీ అభిరుచికి తగ్గ పుస్తకాలని ప్రచురించే సంస్థలకు మీ చిరునామతో ఉత్తరం వ్రాస్తే, వారు కూడా మీకు తమ దగ్గిరున్న పుస్తకాల గురించి తెలియజేస్తుంటారు.

వీటాన్నింటిని దగ్గిరపెట్టుకుంటే మీకు కావలిసిన పుస్తకాలన్ని అందుబాట్లో ఉన్నట్టే.

పుస్తక ప్రదర్శనలు
ప్రతి సంవత్స రం, ఈ పుస్తకాల వాళ్ళందరు ఒక చోట చేరి పుస్తక ప్రదర్శనలను ఏర్పాటు చేసుకుంటారు. సాధారణంగా ఇలాంటి ప్రదర్శనలకి సుమారుగా నూట యాభై నుండి రెండు వందలదాకా, ప్రచురణకర్తలు, విక్రేతలు తమ పుస్తకాలని తెస్తారు. అక్కడ మనం ఐపోతాము. చీరలకొట్లొ ఎటు చూసిన చీరలే? అన్ని కావాలి. డబ్బులు చూసుకోవాలి. మరి మన దగ్గిర అవి లేవుగా. అందుకని ఇందాకా అనుకునట్టు ఈ వార్షిక ప్రదర్శనలకి కూడా ప్రణాళిక బద్ధంగా కొంత సొమ్ముని పక్కన పెట్టుకోవాలి.

ఇక ఈ పుస్తక ప్రదర్శనలలో ఎక్కువ పుస్తకాలు మనకి కావలసినవి,(వారు అమ్మాలనుకున్నవాటితో మనకి పనిలేదు)ఎలా కొనాలో చూద్దాం.

అంధ్ర దేశంలో, సాధారణంగా ఈ పుస్తక ప్రదర్శనలు ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబరు - జనవరి మధ్య జరుగుతుంటాయి. శనివారం మొదలవుతాయి. ఆదివారం ముగుస్తాయి. నెలాఖరున మొదలవుతాయి. సుమారుగా మరుసటినెల మొదటివారాంతంలోపు ముగుస్తాయి. కారణం ఏమి లేదు. అప్పుడే ఈ "పుస్తకాల పిచ్చొళ్ళ" దగ్గిర డబ్బులుంటాయి. అవే కదా జీతాల రోజులు. పైగా మన డబ్బుతో సంక్రాంతికికూడా పని ఉంటుందన్నది మరిచిపోకూడదు.

ఇక ఆ ప్రదర్శనలో పాల్గొనే వారు శనివారం తమ పుస్తకాలకట్టల్ని తెరిచినా అవి సర్దడానికి సమయం తీసుకుంటుంది. అలాగే దూరాభారాన్నుండి వచ్చినవాళ్ళందరి పుస్తకల కట్టలన్ని వారికి అందకపోవచ్చు. అవన్ని అంది, వాటిని సర్దుకునేటప్పడికి వారికి ఏ సోమవారం మధ్యహ్న్నమో అవుతుంది. అంతే కాక కొంతమంది ప్రదర్శకులు కూడా రాలేకపోవచ్చు. వారి ఇబ్బందులు వారికుంటాయి. మరో చోట ఎక్కడన్నా పాల్గొనడం లాంటివి జరగవచ్చు. అందుకని వారు ఇక్కడకి ఆలస్యంగా చేరుకోవచ్చు. అనారోగ్యం కారణం కావచ్చు. వాళ్ళు మనుషులేకదా?

మొదటి సారి :
అందుకని ఏ మంగళవారమో ఒక సారి ఒక ప్రదక్షణ చేస్తే, ఎవరెవరున్నారో, ఏ ఏ పుస్తకాలు అందుబాట్లో ఉన్నవో తెలుస్తుంది. అంతేకాక ముందే తయారుచేసుకున్న జాబిత వారందరికి చూపిస్తే వారు ఏ పుస్తకాలున్నవి చెబుతారు. అంతే కాకుండా వారి దగ్గిరలేని పుస్తాకాలు తెప్పించడానికి వారికి మనం ముందే చెప్పడంవలన వారు వెళ్ళేలోపే మనకి ఆ పుస్తకాలను తెప్పించిపెట్టగలరు. తద్వారా మనం ఎంత డబ్బు సమకూర్చుకోవాలో కూడా తెలుస్తుంది.

ఎవరి దగ్గిర ఏమేమి పుస్తకాలున్నవో మనం గుర్తుపెట్టుకోవడం కష్టం. అందుకని, ఆ దుకాణం పేరు, సంభందిత వ్యక్తి పేరు, ప్రదనలో ఆ దుకాణానికి నిర్దేశించిన సంఖ్య దాని ఎదురుగుండా వారిస్తానన్న పుస్తకాల పేర్లు (రచయితల పేర్లతో సహా) వ్రాసుకోవాలి. మొత్తం ప్రదర్శనలోని అన్ని దుకాణాలు తాపిగా చూడాలి. హడావుడి ఏమి లేదు.

రెండో సారి :
ఇక రెండోసారి మళ్ళీ వెళ్ళాలి. ఇది ప్రదర్శన మొదలుపెట్టిన వారానికి వెళ్ళవచ్చు. ఉచిత సలహా ఏమిటంటే శనివారం మధ్యాన్నం ఐతే భేషుగ్గా ఉంటుంది. ఎందుకంటే సందర్శకులు ఎక్కువమంది ఉండరు. దుకాణ్ణాల్లో ఉన్నవాళ్ళు కూడా కొంచెం తాపిగా మనకి జవాబివ్వడానికి తయారుగా ఉంటారు. ఈసారి డబ్బుల్తో వెళ్తున్నాం కాబట్టి పుస్తకాలు మోయడానికి ఎవరినన్నా తోడు తీసుకెళ్ళాలి.ఒక మంచి నీళ్ళ సీసా కూడా తీసుకెళ్ళడం మరిచిపోవద్దు. మొదటి సారి వచ్చినప్పుడు చూసిన పుస్తాకాలుకొన్ని ఐపొయి ఉంటాయి. అవి మళ్ళి ఎప్పుడొస్తాయో కనుక్కుని, నమ్మకం కుదిరితే, కొంత సొమ్ము ఆ పుస్తకానికి "బయాన"గా ఇవ్వోచ్చు, వారు మన ప్రతిని మనకి ఉంచేందుకు.
దానికి రశీదు తీసుకోవడం మరిచిపోవద్దు. దానిమీద వారి ముద్ర, తేది, సంతకం ఉండాలి.

ముచ్చటగా మూడోసారి .
ఈ సంవత్సరం, ఇదే ఆఖరుసారి మనం ఆ పుస్తక ప్రదర్శనకి వెళ్ళడం. మనం కట్టలు మోసుకుంటూ వెళ్ళాం కదా, ఇంటికి? అబ్బో ఎన్ని పుస్తకాలో కొన్నాం అని సొరకాయలు కోసాం కదా. అప్పుడు, పక్క బల్ల వనజాక్షి గారు, ఎదురుబల్ల "రాముడు మంచి బాలుడు"గారు,మేడ మీద "ఆంటి"గారు, వాళ్ళు వాళ్ళకి కూడా "ఒక" పుస్తకం తెచ్చిపెడుదురు అని అంటారు కదా. ఆప్పుడు మనం బుర్ర ఇంచక్క ఊపేసి "అలాగే" అని అన్నాం కదా. ఆ పుస్తకాలు, మన పిల్లకి, మన పిల్లాడికి, మరి మన "వారి"కి, వారి "వాళ్ళ"కి పుస్తకాలు కొని ఇవ్వాలికదా? అందుకని ముచ్చటగా మూడోసారి వెళ్ళడమన్నమాట.

ఒక సారి, మళ్ళీ మన జాబితా బయటికి తీసి, దుకాణం పేర్ల ప్రకారం, సంఖ్యల ప్రకారం, ముందే చూసివున్నాం కాబట్టి, తిన్నగా ఆయా దుకాణాలకెళ్ళి, మనకి కావలసిన పుస్తకాలు తీసుకుని వచ్చేయ్యడమే.

పుస్తకాలు కొన్న ప్రతిసారి వారిచ్చే విక్రయచీటిలో పొరబాట్లు ఏవైనాఏమినా ఉన్నవేమో అని ఒకటికి రెండుసార్లు చూసుకోవాలి. అలాగే ప్రతి దానిలోను కనీసం పది శాతం తగ్గింపు ఇచ్చారా అన్నదికూడా లెక్ఖ చూసుకోవాలి.చిల్లర నాణేల ఇబ్బంది ఉంటుంది కాబట్టి ఒకటికి రెందుసార్లు మనకి వెనక్కిచ్చిన చిల్లర లెక్కబెట్టుకోవడం మరవద్దు.

అఖరురోజున రద్ది ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి వీలైతే పొద్దునే ఎండేక్కకుండానే వెళితే, త్వరగా వెనుతిరగవచ్చు.

దాదాపు అందరు దుకాణందార్లు ఒక చేతిసంచిలో, పుస్తకాలేసి ఇస్తారు. అన్ని సంచీలు మోసుకుని తిరగడం చిరాకు. అందుకని వారినే ఒక పెద్ద సంచి అడిగి అందులో ఈ చిన్న సంచీలు, పుస్తకాలు వేసుకోవడం సుళువు.

అలగే మనతో పాటు ఇంకేవరన్నా వుంటే, ఏదో ఒక దుకాణాన్ని బండ గుర్తుపెట్టుకుని అక్కడికే చేరడం మంచిది. ఓకవేళ అది మరిచిపొతాము అనుకుంటే ఆ దుకాణానికిచ్చిన సంఖ్యని గుర్తుపెట్టుకోవచ్చు. అలా ఐతే ఎవరు తప్పిపోరు. నలుగురైదుగురు వెళ్ళినప్పుడు, ఏవరైనా ఒకళ్ళు ఒకచోట నిలబడితే మిగతవాళ్ళు తమకి కావలిసినవి కొనుక్కుని మళ్ళి అక్కడికే చేరవచ్చు. ఇదొక పద్ధతి.

పుస్తకాలు - ముద్రణ - నాణ్యత
పుస్తకాలు కొనేటప్పుడు తప్పని సరిగ్గా పుటలన్ని క్రమం తప్పకుండా ఉన్నవా అని చూసుకోండి. అలాగే వెన్ను మీద కుడతారు. అలా కుట్టినప్పుడు కొంత పాఠం మనకు సరిగ్గా కనబడదు. ఆది కూడా చూసుకోవాలి. ముద్రణలో ఒకొక్కసారి అక్షరాలు అలుక్కుపోయి సరిగ్గా కనపడవు. అదికూడా జాగ్రత్తగా గమనించి ఇవేవి లేని మంచి ప్రతిని ఎన్నుకుని తీసుకోవాలి.

ఇలా కొనుక్కోవడం వల్ల మనం మనకి కావసిన పుస్తకాలు మాత్రమే కొనుక్కుంటాం.
అంతే కాదు, మన పరిమితులలోనే కొనుక్కుంటాం.
మన అభిరుచికి తగినట్టే కొనుక్కుంటాం.
ప్రతి జీవికి ఒక ఒంటరి సాయంకాలం ఉంటుంది. ఆ సాయంకాలం ఈ పుస్తకాలే అమేకి సహచరులు.

అలగే ప్రతి జీవి బూడిదలో కలిసిపోవాల్సిందే.
అలా కలిసిపోయేటప్పుడు కొందరు వీలునామలు వ్రాస్తారు. ఉన్న మేడలు, బంగారం ఏ పిల్లకి ఎంత, ఏ కోడలికి ఎంత, ఈ మనవడికి ఇంత, ఈ మనవరాలికింత అన్నట్టుగానే అంత మంచి పుస్తకాలని ఒక చోటికి చేర్చి, వాటిని అనాధలుగా వదిలేయవద్దు.

అవి ఎక్కడికేళ్తే పదికాలలపాటు, ఇంకో పదిమందికి తమ సహచర్యాన్ని అందివ్వగలవొకూడా చూసుకోవాలి. మన తరువాత గూడా మన నేస్తాలని వారు జాగ్రత్తగా చూసుకుంటారు అన్న నమ్మకం కుదిరినప్పుడే, వారిని అక్కడికి పంపే ఏర్పాట్లు చెయ్యాలి.
వెళ్ళండి, వెళ్ళి మీకు కావలిసిన పుస్తకాలు కొనుక్కోండి.
పదిమందితో పంచుకోండి.